Afrika'nın Üs Cenneti: Cibuti

Cibuti, eski ismiyle "Fransız Somaliland"ı 1977 yılından bu yana bağımsız bir cumhuriyet.Başka bir özelliğiyle Doğu Afrika'nın en küçük ülkesi. Cibuti topraklarının yalnızca yüzde 1'i tarıma elverişli, yüzde 10'u ise otlak. Ülkenin geri kalanı çöl ve kayalıklardan oluşuyor.Ülke nüfusunun %94'ü ise Müslümanlardan oluşuyor.

Cibuti, Akdeniz ile Hint Okyanusu’nu birbirine bağlayan Kızıldeniz ve Aden Körfezi hattının geçiş noktası Bab'ül Mendep Boğazı’nda yer alıyor.Sahip olduğu limanlar sayesinde Doğu Afrika ülkelerinin ticaret kapısı olan Cibuti, ABD gibi yabancı ülkelere, Somali ve Yemen'de olduğu gibi bölgedeki olaylara kolay müdahale imkanı tanıdığı için de stratejik öneme sahip.Ülkenin önemli stratejik konumu sebebiyle bölgede hakimiyet sağlamak isteyen yabancı ülkeler adeta bir üs yarışına girmiş durumda.

Cibuti'nin konumu

Cibuti'de bugün dört devletin askeri üssü var.Bununla beraber 2 ülkeninde askeri üs inşası devam ediyor.Cibuti bu üslerin kiralarından yılda yaklaşık 160 milyon dolar gelir elde ediyor.Üsler, Cibuti'nin en önemli gelir kaynağı demek yanlış olmaz.

ABD:

ABD, Cibuti’de en büyük askeri varlığa sahip ülke konumunda. Cibuti'deki en büyük askeri üs de ABD'nin. 2001’de kurulan askeri üste 4.000 Amerikan askeri yer alıyor. ABD burayı hem Afrikalı askerlerin eğitimi için hem de Yemen ve Somali’de düzenlediği operasyonlar için kullanıyor. 2014 yılında yenilenen anlaşma gereği yıllık 63 milyon dolar kira bedeli karşılığında ABD, bu üssü 2024 yılına kadar kiraladı.

FRANSA:

Eski Fransa sömürgesi olan Cibuti’de Fransızların askeri varlığı da uzun yıllardır devam ediyor. Cibuti’de en büyük ikinci yabancı kuvvette 900 kişilik askeri birlikle Fransa. Afrika’daki en büyük üssünü bu topraklarda bulunduran Paris yönetimi, yıllık yaklaşık 34 milyon dolar kira ödüyor.

JAPONYA:

2. Dünya Savaşı’ndan bu yana ülke dışındaki ilk üssünü Cibuti’ye kuran Japonya, 2011 yılında kurduğu ve yıllık 30 milyon dolar kira ödediği üste 600 asker bulunduruyor.

İTALYA:

İtalya’nın 2013 yılında açtığı, kendi sınırları dışında edindiği ilk lojistik operasyonlar merkezi olma özelliği taşıyan üs, 300 asker barındırma kapasitesine sahip. İtalyan Özel Kuvvetleri’ninde yer aldığı 90 askeri personel burada görev yapıyor.

Cibuti’de Ambouli Havaalanı ile Cibuti Limanı’nı kullanan İngiltere ve NATO’nun da sınırlı sayıda askeri birliği bulunuyor. Boğazdan geçen gemilerin güvenliğini sağlayan güçler, yer yer de çevre ülkedeki terör operasyonlarına katılıyor.

ÇİN:

Çin de ülke sınırları dışındaki ilk askeri üssünü stratejik öneme sahip Cibuti’ye kurmaya karar vermişti. Yaklaşık 10 bin askeri konuşlandırmayı düşünen Pekin yönetimi, 10 yıllığına yılda 20 milyon dolara kiraladığı alanı 2017 yılında faaliyete geçirmeyi düşünüyor.İnşası devam eden üssün 2017 yılında faaliyete geçmesi bekleniyor.

SUUDİ ARABİSTAN:

Bölgesel sorunlarda daima Suudi Arabistan’ın yanında yer alan Cibuti yönetimi, kendi topraklarına Suudi Arabistan’ın üs kurmasına çok sıcak bakıyor. Cibuti’nin Riyad Büyükelçisi Ziyaeddin Bamhare’nın, Suudi Arabistan’ın Cibuti ile yapacağı askeri anlaşma çerçevesinde ülkesinde bir askeri üs kurmasını beklediklerini ifade etmesi, Suudi Arabistan’ın da Cibuti’de askeri üs kurmasının yakın olduğunu göstermektedir.

TÜRKİYE:

Türkiye'nin Cibuti'deki askeri üssü "Afrika Boynuzu" adını taşıyor. Türkiye, yurtdışındaki ilk askeri üssünü Somali’de kurdu. Askeri üste, Türk askerleri Somalili askerleri eğitiyor. Üste eğitim için 200’den fazla Türk askeri görev almakta. Bunun dışında karadan,denizden ve havadan üs güvenliği içinde birçok asker üste görev yapıyor..

Cibuti’nin bu tuhaf durumu vatandaşlar ve siyasiler için oldukça olumlu karşılanıyor.Öyle ki ülkede geçtiğimiz nisan ayında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde tüm adayların ortak vaadi, “ülkedeki yabancı üslerin varlığının muhafaza edilmesi”ydi. 

Ayrıca Cibuti'de İngiltere ve NATO askerleri de bulunuyor.Yani Cibuti küçük bir ülke ancak büyük bir kışla.